چیدمان موز اثر مائوروتسیو کاتلان جنجال‌آفرین شد

هفته گذشته خبرها و عکس‌های مربوط به چیدمان هنرمند پرآوازه‌ی ایتالیایی، مائوریتسیو کاتلان، در نمایشگاه «هنر بازل»، رسانه‌های جهان را پُر کرد. این چیدمان که آفریننده‌اش عنوان «کمدین» را بر آن نهاده، عبارت است از یک موز رسیده که با نوار چسب طوسی به دیوار چسبانده شده است. این چیدمان ساده در همان روزهای آغازین به قیمت هنگفت ۱۲۰ هزار دلار به فروش رفت.
چند روز پس از آغاز نمایشگاه کاری که از یک هنرمند گرجی‌تبار آمریکایی به نام دیوید داتونا، سر زد بیش از پیش اثر آقای کاتلان را بر سر زبان‌ها انداخت. آقای داتونا در یک حرکت غافلگیرانه پیش از آن که نگهبانان به خودشان بیایند موز چیدمان را پوست کند و خورد. داتونا می‌گوید کار او هم یک چیدمان هنری و عنوان‌اش هم «پرفورمانس هنرمند گرسنه» است.

یکی از بازدیدگران نمایشگاه بازل در حال خوردن چیدمان هنری اثر ماپوریتسیو کاتلان

آقای کاتلان گفت که از آقای داتونا شکایت نخواهد کرد و همچنین گفته شد که از آنجا که خریدار این اثر در واقع ایده‌ی آن را خریده است موز درون چیدمان تعویض‌پذیر است. به این ترتیب موز دیگری جایگزین شد و پس از آن نگهبانان هشیارانه از این چیدمان مراقبت کردند.
تمام آنچه در این هنگامه رخ داد باعث شد بسیاری از منتقدان هنری و رسانه‌های جهان به مساله‌ی بازار هنر و پوچ‌وارگی گاهی خنده‌داری که این حوزه را در بر گرفته بپردازند. برخی، اثر آقای کاتلان را شیادانه دانستند و برخی نالیدند از این که چنین پول‌های کلانی بابت چنین آثاری خرج می‌شود در حالی که افرادی در تأمین هزینه‌های درمان بیماری خود در مانده‌اند. یکی از این افراد جوان دانشجویی است که از قضا عکس‌اش در کنار موز آقای کاتلان در رسانه‌های جهان بارها به نمایش درآمد. نیویورک‌تایمز در یادداشتی به سرگذشت او پرداخته که چطور به خاطر محدودیت بیمه در تأمین هزینه‌های بیماری خطرناک‌اش ناچار شده پروسه‌ی درمان‌اش را متوقف کند.

یکی از بازدیدگران چیدمان گران‌قیمت موز، دانشجویی است که به خاطر مشکل مالی درمان‌ بیماری‌اش را متوقف کرده است.

در برابر، برخی منتقدان هنری به دفاع از ایده‌پردازی ما‌ئوریتسیو کاتلان و کلیت هنر معاصر برخاستند. جیسون فاراگو، نویسنده‌ی تایمز که یکی از آن‌هاست توضیح می‌دهد که ایده‌ی مرکزی مائوریتسیو کاتلان سبقه‌ای طولانی در کارنامه‌ی هنری وی دارد و نکته‌ی ارزشمند رویکرد او این است که برخلاف – به گفته‌ی او – پوپولیست‌هایی چون بنکسی (گرافیتی‌کار پرآوازه‌ی انگلیسی) که خودشان را از این سیستم منزه نشان می‌دهند، مائوریتسیو کاتلان خودش را – به عنوان بخشی از این سیستم – از تیر انتقاد مصون نمی‌دارد.

اثر بنکسی

اثری از بنکسی در سال ۲۰۰۷ – روی تابلو نوشته شده «باورم نمی‌شود شما احمق‌ها واقعا این آشغال را می‌خرید»

فاراگو می‌گوید کاتلان مانند تمام دلقک‌های بزرگ در‌واقع تراژدی‌پردازی است که بدیهیات ذهن‌ ما را به چالش می‌کشد.

اثری از مائوروتسیو کاتلان در سال ۱۹۹۹ که منتقد هنری مجله تایمز آن را نیای اثر چیدمان موز می‌داند. در این اثر با نام «یک روز عالی» کاتلان دلال آثارش را با نوارچسب به دیوار آویزان کرده است.

آنتونی گورملی: تندیسگر روح
بخوانید

دیدگاه خود را ثبت کنید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

  • نه − دو =